Amosando publicacións coa etiqueta sociedade e ciencia. Amosar todas as publicacións
Amosando publicacións coa etiqueta sociedade e ciencia. Amosar todas as publicacións

sábado, 1 de xullo de 2023

A mensaxe interestelar


    


Para quen queira que teña lido a novela de H. G. Wells, A guerra dos mundos, mellor sós ca mal acompañados. Aínda así, que un ET poida visitarnos non é críbel, a non ser que os habitantes dalgún exoplaneta gocen dunha esperanza de vida moi superior á das tartarugas e que, a maiores, dispoñan de naves capaces de adquirir a velocidade da luz sen que lles afecte a teoría da Relatividade. E aínda dándose todas esas condicións que no noso planeta son totalmente inalcanzábeis, o máis probábel é que, de viren, veñan como conquistadores armados da súa propia cruz e espada. Así que, sendo realistas, nin virán nin se esperan e mellor así, que xa bastante temos co noso como para que outros veñan a darnos a lata. Así pensa o amigo Xulio e convénceme. E iso a pesares de que os entendidos nestas cousas auguran (porque non se pode asegurar) que existen miles de civilizacións a todo o largo e ancho do universo. Pero están á insalvábel distancia de miles de anos luz.

Sen embargo, todo isto do contacto con extraterrestres, que está moi ben nas películas de ciencia ficción, segundo algúns entendidos podería levarse a cabo a finais desta década e de modo epistolar. Pero despois do dito, calquera con dous dedos de fronte e unhas nocións básicas de física elemental preguntarase como.


A noticia saíu da universidade de California, onde despois de revisar os periódicos do século pasado, houbo quen se decatou de que o cinco de setembro de 1977 despexou de Cabo Cañaveral a Voyager 1, unha sonda espacial que pode alcanzar os 700000 quilómetros por hora, levando abordo unha mensaxe gravada en disco de ouro, con un título tan roqueiro como “Os sons da Terra”, con voces, ruídos, debuxos e fotos que non sabemos se os alieníxenas que o atopen terán un aparello adecuado para lelo.

A verdade é que nin Carl Sagan, quen se encargou de deseñar o contido do disco, pensaba que alguén puidese dar con el nalgún lugar do universo, porque o disco ese foi mandado como a botella dun náufrago, esperando que alguén a atope ou que a marea a deixe na mallante como unha impoluta creba nesa inmensidade do espazo; e limitábase a dicir que mellor era consideralo coma unha especie de cápsula do tempo onde, ademais de gravacións de saúdo en distintos idiomas vai unha lista de sons terrícolas, de animais e efectos atmosféricos, así como o son do bico dunha nai, para que vexan os extraterrestres que aquí non todo son tiros de escopeta.

Os científicos que seguen o seu deambular intergaláctico supoñen que o disco xa chegaría, no 2007, ó campo de acción dalgunha das estrelas máis próximas, co que, se alguén o atopou e pertence a unha sociedade medianamente lista, xa puideron escoitalo e enviar de volta a contestación, sempre e cando ós da NASA non se lles esquecese poñer no sobre o enderezo do remitente, ben clariño e con boa letra.

E aínda supoñendo que dese cunha civilización con amplos coñecementos de lectura, escritura, informática e cálculo integral, que o oceánico universo ou as radiacións interestelares non borrasen o seu contido ou que nese deambular espacial non caese no pozo sen fondo dun buraco negro, ¿seremos nós tan intelixentes como para descubrir e ler o que unha civilización extraterrestre nos escriba?

Francisco Ant. Vidal

(Este artigo foi publicado na sección Lingua Proletaria, na edición de Barbanza de La Voz de Galicia).

sábado, 1 de agosto de 2020

Papaventos


 

 

Poucas cousas hai tan fermosas como ver voar un papaventos. A súa beleza, con deseños que lles fan parecer fermosas aves exóticas subindo polo ceo, permítenos levar a imaxinación por impensables derrotas, ata onde a corda con que a atamos nolo permite.

Xulio contounos como, hai moitos anos, a súa filla, daquela unha nena, pediulle que dunha viaxe a Grecia lle trouxese, como se dun capricho se tratase, un papaventos. Xa vos podedes imaxinar a súa aventura por todos os mercados e tendas de xoguetes preguntando, improvisando no seu inglés macarrónico para pedilo pola súa definición: un xoguete feito de papel para xogar co vento. Non había maneira, ata que alguén se decatou do que estaba pedindo e desde esa non se esqueceu da palabra grega para o papaventos: Chartaetoú Ou algo parecido. Xulio confésanos que desde aquela tenlle unha querencia especial a este tipo de xoguetes co que pasou moitos horas entretido coa filla, e aínda agora, todos os anos, ha de sacala algún día para pilotala emocionado como un cativo, aínda que a moza o recrimine: “Papá pareces un meniño”.

Hoxe, vendo a uns nenos xogar con elas na praia lembrei un texto de Le Clézio onde se narra a batalla de papaventos que se organizaba nun areal de Turquía, onde os competidores atábanlle á cola coitelas de afeitar, co fin de esnaquizar as dos contrincantes, convertidas así en mortíferas e ciumentas armas contra a beleza.

Acordounos a anécdota estes días pasados mentres mirábamos o cometa Neowise (que en nada se parece a un papaventos), apuntando cara o horizonte xusto por debaixo da constelación do Carro, unha oportunidade única de velo porque, bastounos saber que non volverá a aparecer por aquí ata dentro de seis mil e pico de anos, para que sacásemos ó balcón prismáticos, telescopios, cámaras e todo canto artefacto nos servise para deixalo arquivado na seseira informática, co fin de facerlle participar de tal marabilla ós nosos netos e ós netos dos nosos netos. E sen embargo, iso que vimos no ceo non se vai distinguir moito do que vexamos a próxima vez que nos visite outro. É o encanto do insólito.

No noso idioma distínguese moi ben ó papaventos do cometa, e na forma tamén. Mais unhas e outras, a de papel e a de xeo interestelar son fermosas para ver e interesantes para xogar cun neno ou para facer exercicios de Física, se a paciencia nos dá para tal. O que nunca me explicarei é como se lle puido ocorrer a Franklin atarlle unha chave a un papaventos, unha noite de tormenta, para capturar un raio, sen medir o risco que corría cos cen millóns de voltios que lle podían caer encima. Non quero imaxinarme se o chega a alcanzar un anaquiño de semellante carga eléctrica, quedaría incinerado sen gastar cadaleito. Sen embargo nunca lle pasou nada. Será a sorte do ousado.

Como queira que sexa, os cometas e os papaventos, naturais e artificiais, sempre provocaron en nós certa atracción, ata converterse, sobre todo o natural, en símbolo do nacemento da vida, coroando a árbore de Nadal ou o pesebre de Belén, aínda cando nin se soñaba coa teoría esa de que un cometa foi quen trouxo a auga á terra e con ela toda a evolución, desde os seres unicelulares ata o máis xigante dos mastodontes.

(Este artigo foi publicado na sección Lingua Proletaria, na edición de Barbanza de La Voz de Galicia).