sábado, 20 de xaneiro de 2024

Día das relixións


Dende 1950 celébrase, no terceiro domingo de xaneiro, o Día das Relixións, onde entran todas, as algo máis de catro mil que se teñen oficialmente contabilizado.

Non sei que se pretende con tal celebración, se o recoñecemento de que as crenzas son parte do ser humano ou que, segundo o lugar en que vive así entende a súa relación co mundo e polo tanto todas son a verdadeira, ou tan só que con este día se lle permita a cada quen manifestar a súa crenza sen molestar a ninguén, con plena liberdade.

As relixións serviron para explicar aquilo que non se entendía, cos seus mitos e anatemas que hoxe ata nos dan risa cando non mágoa, pero tamén para aportar unhas normas de conducta que non tardaron en converterse en imposicións, sempre ameazando baixo a suposta vixilancia dun ser omnipotente que todo o ve e castiga sen compaixón.

O certo é que das distintas maneiras de crer, hai tres, coas súas ramificacións máis ou menos ortodoxas, que nunca se levaron ben, a pesares de que as tres teñen, como figuras fundamentais, os mesmos personaxes bíblicos. Musulmáns, xudeus e cristiáns nin sequera se entenderon naquel Toledo medieval en que as tres convivían mirándose de esguello. Para exemplo de malquerer, entre nós quedaron lendas como a do tributo das cen doncelas que os cristiáns tiñan que pagar para fornecer os haréns de Al-Andalus ata que os irmáns Figueiroa as liberaron a ramallazos, ou o touro que Xan da Arzúa soltaba diante da procesión do Corpus de Allariz para espantar ós xudeus que interrompían e burlaban tan devoto acto relixioso, e asemade a grande cantidade de barrios onde xudeus e mouriscos eran confinados e aínda se citan no nomenclátor de moitas das nosas vilas, para deixar constancia de que vivían arredados os uns dos outros.

As relixións cargaron e aleitaron a toda clase de exaltados intransixentes que se crían os únicos escollidos do seu deus. E se ben, dous pobos poden chegar a vivir xuntos, dous deuses non, aínda que sexa o mesmo con distintos nomes. Sempre haberá unha crenza que, ó amparo da maioría, das armas ou das leis impoña a súa razón; así foi e se viviu ó largo da historia dende moito antes que o emperador Tito derrubase o templo de Xerusalén ou Isabel a Católica entrase en Granada coa cruz do Santo Oficio por estandarte; e seguen manifestándose como se non aprendésemos nada nos libros de historia, vímolo en Saraxevo no 1992 e vémolo en Gaza estes días.

As relixións alimentaron sempre a lacra dos integristas, incapaces de comprender que as crenzas non son exclusivas de ninguén, que a tolerancia é o único que pode acabar co fanatismo ou que, como lle dicía un tunesino a un parente meu: Deus é o mesmo para todos, só que en cada lugar rézanlle segundo o seu costume, uns cos ollos no chan e outros cos brazos erguidos ó ceo.

Ó final non sei se este terceiro domingo vai servir para algo. Bastaría que servise para decatarnos de que en todas esas relixións que se expanden polo mundo adiante, non é necesario ler ningún libro sagrado para saber que o fundamental baséase nun mesmo principio, amar ós nosos semellantes sen distinción de raza nin de credo.

 

Francisco Ant. Vidal

(Este artigo foi publicado na sección Lingua Proletaria, na edición de Barbanza de La Voz de Galicia).

xoves, 18 de xaneiro de 2024

PELLETS NO MAR

 

            Por Pepe de Rocaforte


Este domingo pasado pola mañá un amigo que daba unha voltiña polo paseo marítimo coruñés, á altura da cetaria de Lavañou fixo, e mandouma, esa foto dun señor solitario, armado cunha vasoira, unha peneira do trinque e un recolledor, ocupado en limpar a praia de pellets, ou microplásticos, ou o que sexa. E pensando, pensando, mesmo me pareceu posible que ese señor tan ben equipado estivese realizando tal traballo por orden de dona Paloma Rueda, tía de Alfonso Rueda, o actual ocupante da cadeira de presidente da Xunta de Galicia. (Entre parénteses: esa señora está ó frente dun proxecto de 1,3 millóns de euros para combater a chegada de microplásticos ás nosas costas, para o cal se lle asignou desde o pasado mes de decembro un soldo de sesenta mil euros anuais. Non digamos que non ten vista e sentido da anticipación quen a situou aí).

O caso fíxome lembrar aqueles meses de fins de 2002 e principios de 2003, cando me presentei voluntario no concello de Malpica, xunto cun grupo de xente disposta coma min a limpar o anaco de costa que se nos asignase despois do vertido de chapapote do petroleiro “Prestige”.

            Aquelo non me pareceu moi ben organizado, porque despois de sermos convocados para as nove da mañá, xa pasaba das once cando estivemos listos para sermos transportados ó lugar que nos fora asignado. O que saín ganando daquela foi un par de botas moito mellores que as que levaba eu. Pero do resto... Chegamos á praia de Seiruga e alí nos deixaron coa recomendación de irmos recollendo e transportando ós contedores os anacos sólidos de chapapote que vísemos no areal, cousa de moi pouca monta, o cal me fixo pensar que nos consideraban demasiado novatos e non lle pagaba a pena perder o tempo en nos asesorar para tal ocupación.

            Outra cousa sería cando fun combater o chapapote a Laxe. Xa nada máis chegar, case sen tempo para tomar un café que nos estimulase un pouco, alá nos endereitaron para a praia dos cristais, chamada así pola cantidade de vasos, botellas e similares, vidros multicolores rotos e tirados nun vertedeiro de lixo alí ó lado que as arroiadas, o vento e o continuo ir e vir das ondas, fora arrastrando cara á praia onde a area remexida polo mar ó longo dos anos lle pulira as arestas e convertera o lugar nun centro atractivo para turistas e outros amantes da natureza.

            Como dixo o outro, o mar é caprichoso e devolve sempre o que se tira nel. Agora tocáralle a devolución ó chapapote do “Prestige” e alí estabamos nós a sacar a caldeiros e paladas aquela masa negra que mataba a vida alí onde paraba.


            Aquel día souben o que é o traballo dun peón a palear todo o día. Acabei que non me podía domear. E para colmo cando entrabamos de volta na vila, achegóusenos un grupo de mozolos da localidade con ganas de festa, a se burlar con chistes probablemente moi simpáticos de nós e da nosa axuda contra o chapapote que rodeaba Laxe. Foi o meu último día de axuda contra a marea negra.

            E chegado a este punto observo que empecei a escribir sobre a actual marea de pellets que tanto nos preocupa (pero non a todos: o outro día escoiteille dicir ó presidente da confraría de Muxía que o “Prestige” fora unha auténtica bendición para o mar galego polo parón biolóxico que supuxera e que, ó seu lado, esto dos pellets é unha parvada.

            Eu non o sei, eso déixoo para os entendidos. E eu a seguir contando as miñas cousiñas. Ou como dirían os meus netos: as batalliñas do avó.